Ухвала Вищий антикорупційний суд № 991/1793/21

Ñïðàâà ¹ 991/1793/21 Ïðîâàäæåííÿ 1-êñ/991/1829/21 Ó Õ Â À Ë À ²ìåíåì Óêðà¿íè 17 áåðåçíÿ 2021 ðîêó ì.Êè¿â Ñë³ä÷èé ñóääÿ Âèùîãî àíòèêîðóïö³éíîãî ñóäó ÎÑÎÁÀ_1 , çà ó÷àñòþ ñåêðåòàðÿ ñóäîâîãî çàñ³äàííÿ ÎÑÎÁÀ_2 , àäâîêàòà ÎÑÎÁÀ_3 , ðîçãëÿíóâøè ó â³äêðèòîìó ñóäîâîìó çàñ³äàíí³ ó ïðèì³ùåíí³ çàëó ñóäó ó ì. Êèºâ³ ñêàðãó àäâîêàòà ÎÑÎÁÀ_3 , ÿêèé 䳺 â ³íòåðåñàõ ÎÑÎÁÀ_4 , íà áåçä³ÿëüí³ñòü äåòåêòèâ³â Íàö³îíàëüíîãî àíòèêîðóïö³éíîãî áþðî Óêðà¿íè, ÿêà ïîëÿãຠíåïîâåðíåí³ òèì÷àñîâî âèëó÷åíîãî ìàéíà ïî êðèì³íàëüíîìó ïðîâàäæåííþ ¹ 12017040000000531 â³ä 06.03.2017, Â Ñ Ò À Í Î Â È Â: Äî Âèùîãî àíòèêîðóïö³éíîãî ñóäó íàä³éøëè ìàòåð³àëè ñêàðãè ïðåäñòàâíèêà âëàñíèêà ìàéíà ÎÑÎÁÀ_4 àäâîêàòà ÎÑÎÁÀ_3 , â ÿê³é àäâîêàò ïðîõຠçîáîâ`ÿçàòè äåòåêòèâ³â Íàö³îíàëüíîãî àíòèêîðóïö³éíîãî áþðî Óêðà¿íè, ÿê³ âõîäÿòü äî ãðóïè äåòåêòèâ³â ó êðèì³íàëüíîìó ïðîâàäæåíí³ ¹ 1201704000000000531 â³ä 06.03.2017, ïîâåðíóòè ÎÑÎÁÀ_4 àáî éîãî ïðåäñòàâíèêó, âèëó÷åíå ìàéíî.  îá´ðóíòóâàííÿ âèìîã ñêàðãè àäâîêàò çàçíà÷àº, ùî 22.02.2021 äåòåêòèâàìè Íàö³îíàëüíîãî àíòèêîðóïö³éíîãî áþðî Óêðà¿íè, â ïîðÿäêó ñò. 208 ÊÏÊ Óêðà¿íè, çàòðèìàíî ÎÑÎÁÀ_4 çà ï³äîçðîþ ó â÷èíåíí³ êðèì³íàëüíîãî ïðàâîïîðóøåííÿ.  õîä³ îñîáèñòîãî îáøóêó ÎÑÎÁÀ_4 , çä³éñíåíîãî ï³ä ÷àñ éîãî çàòðèìàííÿ, äåòåêòèâàìè âèëó÷åíî ãðîøîâ³ êîøòè â çàãàëüí³é ñóì³ 5200 ºâðî.  ïîäàëüøîìó, äåòåêòèâàìè, ç ïîðóøåííÿì âèìîã ÷. 5 ñò. 171 ÊÏÊ Óêðà¿íè, äî ñë³ä÷îãî ñóää³ ïîäàíî êëîïîòàííÿ ïðî àðåøò òèì÷àñîâî âèëó÷åíîãî ìàéíà.  ïîñòàíîâëåí³é óõâàë³ â³ä 04.03.2021, ñë³ä÷èì ñóääåþ â³äìîâëåíî ó ïîíîâëåíí³ ñòðîêó íà çâåðíåííÿ òà ïðîâàäæåííÿ çà êëîïîòàííÿì ñòîðîíè îáâèíóâà÷åííÿ, çàêðèòî. 10.03.2021 çàÿâíèêîì ïîäàíî äî Íàö³îíàëüíîãî áþðî êëîïîòàííÿ ïðî ïîâåðíåííÿ òèì÷àñîâî âèëó÷åíîãî ìàéíà, âò³ì äîòåïåð ãðîøîâ³ êîøòè âëàñíèêîâ³ ïîâåðíóò³ íå áóëè. Ïîñèëàþ÷èñü íà âèùåçàçíà÷åíå òà ïðèïèñè êðèì³íàëüíîãî ïðîöåñóàëüíîãî çàêîíîäàâñòâà, àäâîêàò ïðîõຠçîáîâ`ÿçàòè äåòåêòèâà Íàö³îíàëüíîãî áþðî Ïåðøîãî â³ää³ëó äåòåêòèâ³â Äðóãîãî ï³äðîçä³ëó äåòåêòèâ³â Ãîëîâíîãî ï³äðîçä³ëó äåòåêòèâ³â Íàö³îíàëüíîãî àíòèêîðóïö³éíîãî áþðî Óêðà¿íè ÎÑÎÁÀ_5 àáî ³íøîãî äåòåêòèâà ãðóïè äåòåêòèâ³â ó äàíîìó êðèì³íàëüíîìó ïðîâàäæåíí³ íåãàéíî ïîâåðíóòè ÎÑÎÁÀ_4 àáî éîãî ïðåäñòàâíèêó ìàéíî, âèëó÷åí³ ï³ä ÷àñ îñîáèñòîãî îáøóêó ÎÑÎÁÀ_4 , ãðîøîâ³ êîøòè ó ñóì³ 5200 ºâðî. Ó ñóäîâîìó çàñ³äàíí³ àäâîêàò ÎÑÎÁÀ_3 ñêàðãó ï³äòðèìàâ òà çàçíà÷èâ, ùî íîðìè ÊÏÊ Óêðà¿íè âèìàãàþòü â³ä ïðåäñòàâíèêà ñòîðîíè îáâèíóâà÷åííÿ íåãàéíîãî ïîâåðíåííÿ òèì÷àñîâî âèëó÷åíîãî ìàéíà îñîá³, â ÿêî¿ òàêå ìàéíî áóëî âèëó÷åíî, ó ðàç³ â³äìîâè ñë³ä÷èì ñóääåþ â àðåøò³ òàêîãî ìàéíà, à òàêîæ ó ðàç³ ïðîïóñêó ñòðîêó äëÿ çâåðíåííÿ ç êëîïîòàííÿì ïðî àðåøò ìàéíà.  äàíîìó âèïàäêó â ä³ÿõ äåòåêòèâ³â âáà÷àºòüñÿ áåçä³ÿëüí³ñòü, îñê³ëüêè äîòåïåð ãðîøîâ³ êîøòè ÎÑÎÁÀ_4 íå ïîâåðíóò³. Ïðîñèâ ñêàðãó çàäîâîëüíèòè. Ïðåäñòàâíèêè Íàö³îíàëüíîãî àíòèêîðóïö³éíîãî áþðî Óêðà¿íè ó ñóäîâå çàñ³äàííÿ íå ç`ÿâèëèñÿ, ïðî äàòó òà ÷àñ çàñ³äàííÿ ïîâ³äîìëåí³ íàëåæíèì ÷èíîì. Ïðè÷èí íå ÿâêè ñóäó íå ïîâ³äîìèëè. Îäíàê äî ïî÷àòêó ñóäîâîãî çàñ³äàííÿ, â³ä äåòåêòèâà ÎÑÎÁÀ_5 , ÷åðåç êàíöåëÿð³þ ñóäó íàä³éøëè ïèñüìîâ³ ïîÿñíåííÿ ç ïðèâîäó ñêàðãè àäâîêàòà ÎÑÎÁÀ_3 . ³äïîâ³äíî äî íàäàíèõ äåòåêòèâîì ïîÿñíåíü, ñòîðîíîþ îáâèíóâà÷åííÿ çàäîâîëåíî êëîïîòàííÿ ñòîðîíè çàõèñòó ùîäî ïîâåðíåííÿ òèì÷àñîâî âèëó÷åíîãî ìàéíà ãðîøîâèõ êîøò³â ó ñóì³ 5200 ºâðî, òà íàäàíî â³äïîâ³äü ïðî òå, ùî ÎÑÎÁÀ_4 ìîæå îòðèìàòè âèëó÷åíå ó íüîãî ìàéíî â ïðèì³ùåíí³ Íàö³îíàëüíîãî àíòèêîðóïö³éíîãî áþðî Óêðà¿íè â ðîáî÷³ äí³ ç 09 äî 18 ãîäèíè. Ïðîòå íà ÷àñ ðîçãëÿäó ñêàðãè àäâîêàòà, ÎÑÎÁÀ_4 äî óïîâíîâàæåíî¿ îñîáè, ç ìåòîþ îòðèìàííÿ ìàéíà, íå çâåðòàâñÿ. Ïðîñèâ ðîçãëÿä ñêàðãè çä³éñíþâàòè çà éîãî â³äñóòíîñò³. Âèâ÷èâøè ìàòåð³àëè ñêàðãè, âèñëóõàâøè ïîÿñíåííÿ àäâîêàòà òà îçíàéîìèâøèñü ³ç çàïåðå÷åííÿìè ñòîðîíè îáâèíóâà÷åííÿ, ñë³ä÷èé ñóääÿ ä³éøîâ íàñòóïíèõ âèñíîâê³â: ³äïîâ³äíî äî ï. 1 ÷. 1 ñò. 303 ÊÏÊ Óêðà¿íè, íà äîñóäîâîìó ïðîâàäæåíí³ ìîæå áóòè îñêàðæåíà, çîêðåìà, áåçä³ÿëüí³ñòü ñë³ä÷îãî, ä³çíàâà÷à àáî ïðîêóðîðà, ÿêà ïîëÿãຠó íåïîâåðíåíí³ òèì÷àñîâî âèëó÷åíîãî ìàéíà çã³äíî ç âèìîãàìè ñòàòò³ 169 öüîãî Êîäåêñó. ßê âñòàíîâëåíî ó ñóäîâîìó çàñ³äàíí³, Íàö³îíàëüíèì àíòèêîðóïö³éíèì áþðî Óêðà¿íè çä³éñíþºòüñÿ äîñóäîâå ðîçñë³äóâàííÿ ó êðèì³íàëüíîìó ïðîâàäæåíí³, âíåñåíîìó äî ªäèíîãî ðåºñòðó äîñóäîâèõ ðîçñë³äóâàíü çà ¹ 12017040000000531 â³ä 06.03.2017. 22.02.2021 äåòåêòèâàìè Íàö³îíàëüíîãî àíòèêîðóïö³éíîãî áþðî Óêðà¿íè ï³ä ÷àñ çàòðèìàííÿ ÎÑÎÁÀ_4 çà ï³äîçðîþ ó ñêîºíí³ êðèì³íàëüíîãî ïðàâîïîðóøåííÿ, ïðîâåäåíîãî îñîáèñòèé îáøóê îñòàííüîãî, â õîä³ ÿêîãî âèÿâëåíî òà âèëó÷åíî ãðîøîâ³ êîøòè â çàãàëüí³é ñóì³ 5200 ºâðî. Óõâàëîþ ñë³ä÷îãî ñóää³ Âèùîãî àíòèêîðóïö³éíîãî ñóäó â³ä 04.03.2021 ó ñïðàâ³ ¹ 991/1505/21, ó ïîíîâëåíí³ ñòðîêó íà çâåðíåííÿ äî ñë³ä÷îãî ñóää³ ç êëîïîòàííÿì ïðî íàêëàäåííÿ àðåøòó íà òèì÷àñîâî âèëó÷åíå ìàéíî â³äìîâëåíî òà ïðîâàäæåííÿ çà êëîïîòàííÿì ñòîðîíè îáâèíóâà÷åííÿ, ïðî àðåøò ìàéíà çàêðèòî. 10.03.2021 àäâîêàò ÎÑÎÁÀ_3 , ä³þ÷è â ³íòåðåñàõ ÎÑÎÁÀ_4 , çâåðíóâñÿ äî Íàö³îíàëüíîãî àíòèêîðóïö³éíîãî áþðî Óêðà¿íè ç êëîïîòàííÿì ïðî ïîâåðíåííÿ ÎÑÎÁÀ_4 àáî éîãî ïðåäñòàâíèêó, âèëó÷åíîãî ï³ä ÷àñ îñîáèñòîãî îáøóêó ìàéíà, à ñàìå: ãðîøîâèõ êîøò³â ó âèùåçàçíà÷åí³é ñóì³. Íà ÷àñ çâåðíåííÿ äî ñóäó ç³ ñêàðãîþ íà áåçä³ÿëüí³ñòü óïîâíîâàæåíèõ îñ³á, òèì÷àñîâî âèëó÷åíå ìàéíî, âëàñíèêîâ³ ïîâåðíóòî íå áóëî. ³äïîâ³äíî äî ÷. 1 ñò. 168 ÊÏÊ Óêðà¿íè, òèì÷àñîâî âèëó÷èòè ìàéíî ìîæå êîæåí, õòî çàêîííî çàòðèìàâ îñîáó â ïîðÿäêó, ïåðåäáà÷åíîìó ñòàòòÿìè, çîêðåìà, ñò. 208 öüîãî Êîäåêñó. Âîäíî÷àñ, îäí³ºþ ³ç çàãàëüíèõ çàñàä êðèì³íàëüíîãî ïðîâàäæåííÿ º íåäîòîðêàí³ñòü ïðàâà âëàñíîñò³. ³äïîâ³äíî äî ÷. 1 ñò. 16 ÊÏÊ Óêðà¿íè ïîçáàâëåííÿ àáî îáìåæåííÿ ïðàâà âëàñíîñò³ ï³ä ÷àñ êðèì³íàëüíîãî ïðîâàäæåííÿ çä³éñíþºòüñÿ ëèøå íà ï³äñòàâ³ âìîòèâîâàíîãî ñóäîâîãî ð³øåííÿ, óõâàëåíîãî â ïîðÿäêó, ïåðåäáà÷åíîìó öèì Êîäåêñîì. Òàêèì ÷èíîì, âèð³øóþ÷è ïèòàííÿ ùîäî îáìåæåííÿ ïðàâà âëàñíîñò³ îñîáè ï³ä ÷àñ êðèì³íàëüíîãî ïðîâàäæåííÿ, ñóäó ñë³ä êåðóâàòèñü íîðìàìè Êðèì³íàëüíîãî ïðîöåñóàëüíîãî çàêîíîäàâñòâà Óêðà¿íè, ÿê³ áåçïîñåðåäíüî ðåãóëþþòü ïèòàííÿ ìîæëèâîãî îáìåæåííÿ ïðàâà âëàñíîñò³. Ïóíêò 7 ÷. 2 ñò. 131 ÊÏÊ Óêðà¿íè çàçíà÷àº, ùî îäíèì ³ç çàõîä³â çàáåçïå÷åííÿ êðèì³íàëüíîãî ïðîâàäæåííÿ º àðåøò ìàéíà, ñóòü ÿêîãî ïîëÿãຠó òèì÷àñîâ³é çàáîðîí³, àäðåñîâàí³é âëàñíèêó ÷è âîëîä³ëüöþ ìàéíà, â³ä÷óæóâàòè éîãî àáî ðîçïîðÿäæàòèñÿ ÷è êîðèñòóâàòèñÿ òàêèì ìàéíîì. ³äïîâ³äíèé ïðèíöèï äîòðèìàííÿ ïðàâà âëàñíîñò³ òàêîæ çàêð³ïëåíèé ³ ó ÷àñòèí³ ïåðø³é ñòàòò³ 167 ÊÏÊ Óêðà¿íè, ÿêà çàçíà÷àº, ùî òèì÷àñîâèì âèëó÷åííÿì ìàéíà º ôàêòè÷íå ïîçáàâëåííÿ ï³äîçðþâàíîãî àáî îñ³á, ó âîëîä³íí³ ÿêèõ ïåðåáóâຠçàçíà÷åíå ó ÷àñòèí³ äðóã³é ö³º¿ ñòàòò³ ìàéíî, ìîæëèâîñò³ âîëîä³òè, êîðèñòóâàòèñÿ òà ðîçïîðÿäæàòèñÿ ïåâíèì ìàéíîì äî âèð³øåííÿ ïèòàííÿ ïðî àðåøò ìàéíà àáî éîãî ïîâåðíåííÿ. Ðàçîì ç öèì, ÷. 1 ñò. 169 ÊÏÊ Óêðà¿íè âñòàíîâëþº, ùî òèì÷àñîâî âèëó÷åíå ìàéíî ïîâåðòàºòüñÿ îñîá³, ó ÿêî¿ âîíî áóëî âèëó÷åíî, îêð³ì ³íøîãî, ó ðàç³ â³äìîâè ó çàäîâîëåíí³ êëîïîòàííÿ ïðî àðåøò öüîãî ìàéíà, à òàêîæ ó âèïàäêàõ, ïåðåäáà÷åíèõ ÷àñòèíîþ ï`ÿòîþ ñòàòò³ 171 öüîãî Êîäåêñó. Àáçàö ïåðøèé ÷àñòèíè ï`ÿòî¿ ñòàòò³ 171 ÊÏÊ Óêðà¿íè,çîáîâ`ÿçóº ñòîðîíó îáâèíóâà÷åííÿ çâåðíóòèñÿ ç êëîïîòàííÿì ïðî àðåøò òèì÷àñîâî âèëó÷åíîãî ìàéíà ïðîòÿãîì íàñòóïíîãî ðîáî÷îãî äíÿ ï³ñëÿ âèëó÷åííÿ ìàéíà, ³íàêøå ìàéíî ìຠáóòè íåãàéíî ïîâåðíóòî îñîá³, ó ÿêî¿ éîãî áóëî âèëó÷åíî. Ç ñóêóïíîãî àíàë³çó âèùåçàçíà÷åíèõ íîðì ñë³ä÷èé ñóääÿ ïðèõîäèòü äî âèñíîâêó, ùî òèì÷àñîâî âèëó÷åíå ìàéíî ó êðèì³íàëüíîìó ïðîâàäæåíí³, ï³ñëÿ ñïëèâó âèçíà÷åíèõ çàêîíîäàâöåì ñòðîê³â, ìîæå ìàòè ëèøå îäèí ñòàòóñ àðåøòîâàíîãî àáî ïîâèííî áóòè íåãàéíî ïîâåðíóòî îñîá³, ó ÿêî¿ éîãî áóëî âèëó÷åíî. ßê âáà÷àºòüñÿ ³ç äîñë³äæåíèõ ó ñóäîâîìó çàñ³äàíí³ ìàòåð³àë³â, òèì÷àñîâå âèëó÷åííÿ ó ÎÑÎÁÀ_4 ãðîøîâèõ êîøò³â ó çàãàëüí³é ñóì³ 5200 ºâðî ìàëî ì³ñöå 22.02.2021 òà ñòîðîíà îáâèíóâà÷åííÿ íå çâåðíóëàñÿ ó íàëåæíèé ñòðîê äî ñë³ä÷îãî ñóää³ ç êëîïîòàííÿì ïðî íàêëàäåííÿ íà íèõ àðåøòó.  ïîäàëüøîìó, àðåøò òàêîæ íàêëàäåíèé íå áóâ. Ç îãëÿäó íà ùî, ñë³ä÷èé ñóääÿ êîíñòàòóº, ùî ó äåòåêòèâ³â Íàö³îíàëüíîãî àíòèêîðóïö³éíîãî áþðî Óêðà¿íè, ç ÷àñó ïîñòàíîâëåííÿ óõâàëè ñë³ä÷îãî ñóää³ ïðî â³äìîâó ó ïîíîâëåíí³ ñòðîê³â, âèíèê îáîâ`ÿçîê íåãàéíîãî ïîâåðíåííÿ ÎÑÎÁÀ_4 âèùåçàçíà÷åíèõ ãðîøîâèõ êîøò³â òà ¿õ íåïîâåðíåííÿ º áåçä³ÿëüí³ñòþ, â³äïîâ³äíî äî ï. 1 ÷. 1 ñò. 303 ÊÏÊ Óêðà¿íè. Âò³ì, â³äïîâ³äíî äî ÷. 2 ñò. 305 ÊÏÊ Óêðà¿íè, ñë³ä÷èé (äåòåêòèâ), ä³çíàâà÷ ÷è ïðîêóðîð ìîæóòü ñàìîñò³éíî ïðèïèíèòè îñêàðæóâàíó áåçä³ÿëüí³ñòü, ùî ³ áóëî çðîáëåíî äåòåêòèâîì Íàö³îíàëüíîãî àíòèêîðóïö³éíîãî áþðî Óêðà¿íè ÎÑÎÁÀ_5 ó ëèñò³ ¹ 0421-252/7775 â³ä 12.03.2021, ÿêèì ïîâ³äîìëåíî îñîáó, ç âîëîä³ííÿ ÿêî¿ âèëó÷åí³ ãðîøîâ³ êîøòè ÎÑÎÁÀ_4 , ïðî ìîæëèâ³ñòü îñòàííüîìó îòðèìàòè ãðîø³ ó ðàç³ çâåðíåííÿ äî Íàö³îíàëüíîãî àíòèêîðóïö³éíîãî áþðî. Ôàêò íå çâåðíåííÿ ÎÑÎÁÀ_4 àáî éîãî ïðåäñòàâíèêà äî óïîâíîâàæåíî¿ îñîáè ÍÀÁÓ ç ìåòîþ îòðèìàííÿ ãðîøîâèõ êîøò³â, íå ìîæå áóòè ï³äñòàâîþ äëÿ çîáîâ`ÿçàííÿ â÷èíåííÿ òàêî¿ ä³¿. ×àñòèíà 3 ñòàòò³ 169 ÊÏÊ Óêðà¿íè ëèøå çîáîâ`ÿçóº óïîâíîâàæåíó îñîáó âæèòè çàõîä³â ùîäî ïîâåðíåííÿ òèì÷àñîâî âèëó÷åíîãî ìàéíà, à íå îñîáèñòî âðó÷èòè òàêå ìàéíî îñîá³, ó ÿêî¿ âîíî áóëî âèëó÷åíî. Ç îãëÿäó íà âèêëàäåíå, îñê³ëüêè ó ñóäîâîìó çàñ³äàíí³ âñòàíîâëåíî, ùî äåòåêòèâîì ñàìîñò³éíî ïðèïèíåíî îñêàðæóâàíó áåçä³ÿëüí³ñòü òà âæèòî çàõîä³â ùîäî éîãî ïîâåðíåííÿ, à çàõèñíèê ÎÑÎÁÀ_4 íå íàäàâ äîêàç³â òîãî, ùî îñîáà ó ÿêî¿ áóëè âèëó÷åí³ êîøòè çâåðíóëàñÿ äî óïîâíîâàæåíî¿ îñîáè ÍÀÁÓ äëÿ îòðèìàííÿ âèëó÷åíîãî ìàéíà, òî â³äïîâ³äíî äî ïðèïèñ³â ñò. 305 ÊÏÊ Óêðà¿íè, ïðîâàäæåííÿ çà ñêàðãîþ ÎÑÎÁÀ_3 ï³äëÿãຠçàêðèòòþ. Êåðóþ÷èñü ñò.ñò. 167-169, 170-173, 303, 307, 309 ÊÏÊ Óêðà¿íè, ñë³ä÷èé ñóääÿ, Ó Õ Â À Ë È Â: Çàêðèòè ïðîâàäæåííÿ çà ñêàðãîþ àäâîêàòà ÎÑÎÁÀ_3 , ÿêèé 䳺 â ³íòåðåñàõ ÎÑÎÁÀ_4 , íà áåçä³ÿëüí³ñòü äåòåêòèâ³â Íàö³îíàëüíîãî àíòèêîðóïö³éíîãî áþðî Óêðà¿íè, ÿêà ïîëÿãຠó íåïîâåðíåíí³ òèì÷àñîâî âèëó÷åíîãî ìàéíà, à ñàìå: ãðîøîâèõ êîøò³â ó ñóì³ 5200 ºâðî, ïî êðèì³íàëüíîìó ïðîâàäæåííþ ¹ 12017040000000531 â³ä 06.03.2017. Óõâàëà îñêàðæåííþ íå ï³äëÿãàº. Ñë³ä÷èé ñóääÿ ÎÑÎÁÀ_1